“art introjection” στον κοινό τόπο τέχνης & ψυχανάλυσης

/, project-workshop/“art introjection” στον κοινό τόπο τέχνης & ψυχανάλυσης

“art introjection” στον κοινό τόπο τέχνης & ψυχανάλυσης

Ένα πρότζεκτ, κατάφαση, στην ελκτική δύναμη της εικόνας και της προσφυγής στην  τέχνη, απευθυνόμενο σε αποφοίτους ή φοιτητές στα τελευταία έτη, των Τμημάτων Εικαστικών Τεχνών, των Σχολών Καλών Τεχνών, σε συνεργασία με μία ομάδα ειδικών που θα συνευρεθούν με τους καλλιτέχνες σε κοινούς τόπους.

Μία απόπειρα ανακούφισης του ελλείμματος, της αδυναμίας να επενδύσουμε σε μια ρεαλιστική εικόνα του εαυτού και του κόσμου, μέσα από την τέχνη.

Ένα πρότζεκτ,που αρχικά αποπειράται να ανιχνεύσει, εκκινήσεις, καταγωγικά συστατικά, ταυτοτικά χαρακτηριστικά του μέχρι τώρα εικαστικού ιδιολέκτου και της καλλιτεχνικής πρακτικής, των συμμετεχόντων   καλλιτεχνών, οικειοποιούμενο εργαλεία από την ιστορία της τέχνης, την ψυχανάλυση, τη σημειολογία,τον πολιτικό λόγο, τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και την art therapy, αγγίζοντας οπτικά το ασυνείδητο.

Έπειτα να αποδομήσει και διερευνήσει, το πως, το από πότε και γιατί, των στοιχείων που συγκροτούν την καλλιτεχνική του πρακτική, ως προσπάθεια απέκδυσης του ξένου επιβαλλόμενου, εκκένωσης του εαυτού, προσπάθεια να αφουγκραστεί τον εσωτερικό του θόρυβο χωρίς την άμβλυνση της εξοικείωσης.

Μία απόπειρα, ο κάθε συμμετέχων, να διαπραγματευτεί το οικείο και το ανοίκειο, την ασφάλεια ή την ανασφάλεια, την αναίρεση της αυτονόητης βεβαιότητας της συνείδησης, την αναγνώριση της σημασίας της φαντασίωσης, τη σημασία της απώλειας του τραύματος, τη σύγκρουση, την αντιφατικότητα, τη σύζευξη, την απειλή της αμφιβολίας, την ανθρώπινη εμπειρία, την προσωπική του ιστορία.

Σε επόμενο χρόνο, οι  ειδικοί από τα γνωστικά πεδία που  προανέφερα, με τις εισηγήσεις τους, θα προσφέρουν συνδέσεις, διεισδύσεις,  ερμηνείες και αναγωγές που μπορεί να βοηθήσουν να ανιχνεύσουμε την αληθοφανή εικόνα της υποκειμενικά βιωμένης αισθητηριακής εμπειρίας, ώστε να δούμε από κοντά, την απώθηση, την άρνηση, την προβολή, την μετάθεση, την εκλογίκευση, την  μετουσίωση, την παλινδρόμηση, την ενδοβολή, την απώλεια. Χρησιμοποιώντας τη συμβολική λειτουργία πνευματικών λειτουργιών, θα αποπειραθούμε να επαναπροσεγγίσουμε την καλλιτεχνική πρακτική του καθενός μέσα από τη θέαση, ανάδυση, φανέρωση και την αυτοπραγμάτωση επανεύρεσης με τον εαυτό και δυνατότητα εννόησης του Άλλου.

Στη συνέχεια, ως επιστέγασμα-σύνοψη των εισηγήσεων, θα ακολουθήσει με τη συμμετοχή του Εργοταξίου Ιδεών, μια άτυπη συζήτηση μεταξύ των εισηγητών, υπό το συντονισμό του Μ.Θεοδοσίου.

Το τελευταίο στάδιο του πρότζεκτ θα ολοκληρωθεί, με τη συνεπιμέλεια όλων στο εκθεσιακό αποτέλεσμα. Έκθεση με εικαστικά έργα, που θα προκύψουν μέσα από όλη αυτή την όσμωση. Έργα με εσωτερική προέλευση, που να ακουμπούν σε αυτή τη δίψα των αισθήσεων, στην προσπάθεια αναζήτησης κοινών τόπων και αμυντικών μηχανισμών επάρκειας, που να τροφοδοτούν τις αντοχές, μέσα από μία περιπέτεια της επαναανίχνευσης του πραγματικού, μια μετεωρική ακροβασία, ψηλαφώντας την αλήθεια, έξω από όλες τις εκφάνσεις του αυτονόητου.

επιμέλεια: Μαρία Κενανίδου, ιστορικός τέχνης-επιμελήτρια

Γενική επιμέλεια/σχεδιασμός/συντονισμός: Έλενα Τονικίδη,ψυχολόγος-εικαστικός,art-therapist

Εισηγητές  (με αλφαβητική σειρά)

Κώστας Γεμενετζής, ψυχίατρος- ψυχαναλυτής

Πάθη σκιών και φωτός 

Η ομιλία θα πραγματοποιήσει μια ελεύθερη περιπλάνηση γύρω από την εμπειρία φωτός και σκιών και της σχέσης τους. Θα συζητηθούν:
* Προπλατωνικοί χρόνοι. “Οράν φάος ηελίοιο” και σκιές των νεκρών. Έρις (Ηράκλειτος). Ναοί και αγάλματα.


Χάρης Καμπουρίδης, ιστορικός τέχνης-σημειολόγος

“Από την επιφάνεια στο βάθος”

Ανιχνεύοντας, ερμηνεύοντας και ταξινομώντας τα σημεία, τις αφετηρίες και τα κίνητρα της δημιουργικότητας πριν ακόμα γίνουν εικαστικές μορφές”

Τα σημεία, που, πως, πότε, πόσο και γιατί τα βλέπουμε-Από που ξεκινούν; Καλλιτέχνες ή κατασκευαστές; Γιατί τα έφτιαξαν; H ανίχνευση- Διάκριση και ομαδοποίηση κοινά χαρακτηριστικά – Ταξινόμηση – Ερμηνεία – Από ποιον για ποιον, για πόση διάρκεια χρήσης της ερμηνείας -Εικαστικές μορφές σε μία θάλασσα από εικόνες – Γλώσσα εικόνων, γλώσσα λέξεων, γλώσσα άλλων μέσων – Προέλευση, ιστορική διαδοχή – Η αθώα και η λόγια ματιά 

Οι μορφές του περιεχομένου – Φορμαλισμός αισθητικός και φορμαλισμός λειτουργικός

Η ταχύτητα απόκρισης στο οπτικό ερέθισμα, βασική ιδιοσυγκρασιακή ιδιότητα του έργου τέχνης – Εικαστικές μορφές – Πότε γίνονται έργο; Φτάνει η φόρμα και η πρόθεση; Χρειάζεται και η έξωθεν μαρτυρία αποδοχής;

Χριστίνα Κάτσαρη, εικαστικός 

 παρουσίαση με θέμα “Τέχνη και Μνήμη” και  συνακόλουθη συζήτηση. 

Χλόη Κολύρη, ψυχίατρος- ψυχαναλύτρια

Το πρωτείο της Τέχνης

Η εισήγηση αφορά τις σχέσεις τέχνης και λόγου μέσα από την αισθητική θεωρία και την νεωτερικότητα και την αντικατάσταση της από την υπαρξιακή προσέγγιση του ένσαρκου σώματος και του self-monitoring Έμφαση δίδεται στη σύγχρονη τέχνη ήδη στο σταυροδρόμι μεταξύ αποδόμησης και ελευθερίας όπως και στο θέμα του άγχους του καλλιτέχνη και τον ρόλο του ως θεραπευτή.Θα γίνουν αναφορές από την φιλοσοφία του Χάιντεγκερ, Νίτσε,Μερλώ-Ποντύ, Μ.Κλαίν, Ραϊχ, Λούσυ Ιρριγκαρέ, slide w από Πραξιτέλη, Βερμέρ, Μάλεβιτς, Π.Κλέ, ΤΖ.Ο Κήφ, Γ.Λάππα κ.λ.π

.-Γέννηση και θάνατος της αισθητικής- Λόγος και Τέχνη-Τέχνη και ανθρώπινο υποκείμενο -Το ένσαρκο σώμα- Το άγχος του καλλιτέχνη- Θεραπεία και ελευθερία 
Αλέξανδρος Μιστριώτης, εικαστικός                                                    

Μίλτος Θεοδοσίου ,συγγραφέας-μεταφραστής – Εργοτάξιο Ιδεών

Νικόλας Σεβαστάκης, συγγραφέας, Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας, ΑΠΘ

Λογοτεχνία και υποκειμενικότητα 

[ ανάγνωση, άσκηση μαθητείας, αυτοδημιουργία]

Ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης σκέψης και κριτικής, θεώρησε ότι αυτό που ονομάζουμε νεωτερική υποκειμενικότητα συγκροτείται κυρίως ως βούληση εξουσιαστικής κατίσχυσης επί της φύσης και των άλλων ανθρώπων. Οι επιμέρους βουλήσεις (για γνώση, για τεχνικό υπολογισμό, για διαμόρφωση οικουμενικών πολιτικών αξιώσεων) ενοποιούνται στη βούληση για δύναμη/ εξουσία. Μήπως όμως η αφηγηματική τέχνη, η νεωτερική πρόζα, έχει να μας πει κάτι διαφορετικό για το υποκείμενο και τη σχέση του με τον κόσμο; Μήπως η λογοτεχνία είναι μια ελεύθερη, μη κυριαρχική, σχέση με τον κόσμο ως διττή γεγονός (κοινοτοπία και θαύμα συγχρόνως;) Αντλώντας ελεύθερα ιδέες από στοχαστές και κριτικές φωνές όπως ο Antoine Compagnon,η Ιris Murdoch, η Μartha Nussbaum και ο Τζβετάν Τοντορόφ, θα αναρωτηθούμε για τις δημιουργικές ρωγμές της νεωτερικότητας:πιο συγκεκριμένα για τον δεσμό ανάμεσα στην « άσκηση της ανάγνωσης» και στον πρακτικό αναστοχασμό, για τη σχέση ηθικής, μυθοπλασίας και καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Δημήτρης Τανούδης, συγγραφέας                                                            

Ψυχογραφώντας τη δολοφονία
Εκπρόσωποι του σύγχρονου λογοτεχνικού κόσμου ψυχογραφούν τις ζωές ηρώων που αφαιρούν άλλες ζωές.
Αντλώντας από το ορθολογικά ορμώμενο ψυχογράφημα των Καμύ και Θέλα, περνάμε στον ενδιάμεσο κόμβο του θεατρικού παραλόγου που συνιστά ο Κολτές, φτάνοντας, πέρα από την ευρωπαϊκή προσέγγιση, στον καθαρό θυμικό βρασμό που αποτυπώνουν οι Λατινοαμερικάνοι, Σάμπατο και Μάρκες.
Παράλληλα με τις λογοτεχνικές αναφορές, θα προεκτείνουμε αυτή την αντίστ
ιξη στο χώρο των εικαστικών, συγκρίνοντας ζωγραφικούς πίνακες οι οποίοι απεικονίζουν τη δολοφονία κατά επεξηγηματικό τρόπο, και άλλους, εκεί όπου οι βίαιες χειρονομίες μοιάζουν βγαλμένες από τη στιγμή του θανάτου. 
 

Έλενα Τονικίδη, ψυχολόγος-εικαστικός,arttherapist

SELF- workshop art-therapy

Ο καλλιτέχνης θα επιχειρήσει  τον ¨αληθινό εαυτό¨ να  τον μεταφέρει σ΄ένα πρωτόλειο ¨έργο¨  κουβαλώντας τον με το προστατευτικό κέλυφος του και δημιουργώντας τον ΄ενδιάμεσο χώρο΄. Εκεί ο καλλιτέχνης θα συμβολίσει τον δημιουργό και το έργο του: το ‘εσωτερικό αντικείμενο’ του.Το έργο θα αποτυπώσει «συμβολικά» τα συναισθήματα που θα μεταφέρονται μέσω του χώρου, με το προβλήμα ενός αποχωρισμένου εαυτού μέσα σε έναν κόσμο μεταξύ άλλων. Θα αποτυπώσει  τις έννοιες της απόστασης και του αποχωρισμού,της κατοχής και της απώλειας. 

Το workshop ως επαναδημιουργός της παλαιότερης και δημιουργός νέας μορφής,με τη φύση της τέχνης και την ανησυχία της θα επιχειρήσει την κάθαρση, μέσα από την δημιουργική/εικαστική απεικόνιση,μέσα από  την  συναισθηματική απελευθέρωση και την υπερβατικότητα θα απελευθερώσει μια σειρά από συχνά εμφανιζόμενα και επίπονα συναισθήματα, θα χρησιμεύει ως δοχείο για τα συναισθήματα των συμμετοχόντων με ασφαλή τρόπο και που ήταν δύσκολο να αναγνωρίσει διαφορετικά. 

Αυτή η υπερβατικότητα,  το όχι-εγώ, το μη-ανθρώπινο  να γίνει πιο εύκολα κατανοητό και να εκτιμηθεί το τι σημαίνει να είμαι ¨ο εαυτός¨, ένας όχι-Θεός αλλά ένας «ατελής άνθρωπος».

Θα υποστηρίξει τη μείζονα σημασία του δημιουργού να υποδυθεί τον υπερ-άνθρωπο που θα ξεπεράσει τα δικά του όρια. 


Θεόφιλος Τραμπούλης, κριτικός τέχνης- επιμελητής                             

To γροτέσκο
To γκροτέσκο, φευγαλέα κατηγορία που διατρέχει την ιστορία της τέχνης, από την αρχαϊκή κεραμική έως τους πίνακες του John Currin και τις εγκαταστάσεις του Paul McCarthy, αφορά πάντα το σώμα, ένα σώμα υβριδικό ή παραμορφωμένο, διογκωμένο ή αλλοιωμένο, ένα σώμα απωθητικό και την ίδια στιγμή ελκυστικό, στα όρια της βλασφημίας και της ιερότητας. Δεν είναι διόλου παράξενο που το υβριδικό, παραμορφωμένο, αλλοιωμένο σώμα επανέρχεται στην επικαιρότητα, στις εικόνες της βίας των δρόμων ή των διογκωμένων χρυσαυγιτών, των κακοποιημένων προσώπων των ληστών του Βελβεντού ή των ομήρων των τζιχαντιστών που περιμένουν την εκτέλεσή τους. Διαρκής υπενθύμιση πως το νοσηρό με το αστείο, το εκμαυλισμένο με το ηθικά ακέραιο, το αλλόκοτο με το κοινότοπο συμφύρονται, δεν είναι δυνατόν να ξεδιαλύνει κανείς το ένα από το άλλο σε μια εποχή που το γκροτέσκο δεν είναι πλέον μόνον αισθητική αλλά και πολιτική κατηγορία.

 

 
Μίλτος Θεοδοσίου ,συγγραφέας-μεταφραστής – Εργοτάξιο Ιδεών
Το Εργοτάξιο Ιδεών ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη και συμμετέχει στο “art introjection”
Απολογισμός ενός project υπό τον συντονισμό του Μίλτου Θεοδοσίου

Συζήτηση με τους

Κώστα Γεμενετζή (ψυχίατρο-ψυχαναλυτή) 

Χάρη Καμπουρίδη (ιστορικό τέχνης-σημειολόγο)

Μαρία Κενανίδου (ιστορικό τέχνης-επιμελήτρια)

Χλόη Κολύρη (ψυχίατρο-ψυχαναλύτρια)

Χριστίνα Κάτσαρη (εικαστικό)

Έλενα Τονικίδη (ψυχολόγο-εικαστικό,art-therapist)

Στη συνάντηση αυτή, το Εργοτάξιο Ιδεών θα συμμετάσχει στο κλείσιμο του art introjection, 

ενός project που λαμβάνει χώρα από το Νοέμβριο στη Θεσσαλονίκη 

υπό την επιμέλεια της Μαρίας Κενανίδου και σχεδιασμό της Έλενας Τονικίδη. 

Έναρξη project: 20 Νοεμβρίου, ώρα 18:00

χώρος διεξαγωγής Ψυχολογία-Τέχνη, Π.Μελά 38, 3ος όροφος

Δηλώσεις συμμετοχής 2310 257070, psychologyart@cyta.gr  psychotherapyart@yahoo.gr

2017-04-15T19:19:07+00:00